Kup Hispano-Lusitano

Szukasz konia hispano-lusitano na sprzedaż albo chcesz sprzedać własnego? Hispano-lusitano to krzyżówka konia rasy PRE, czyli andaluzyjskiego, z koniem rasy lusitano. Taki koń ma iberyjski typ i charakter: łukowatą szyję, gęstą grzywę i ogon, krótki grzbiet oraz wysoki, uniesiony ruch. W rozmowach funkcjonuje też jako koń iberyjski, koń barokowy, hispano-luso albo po prostu krzyżówka PRE i lusitano. Szukają go amatorzy ujeżdżenia, zawodnicy working equitation, miłośnicy jazdy klasycznej i barokowej oraz osoby, którym zależy na wrażliwym, nastawionym na człowieka partnerze do rekreacji. Na Paardplaats przeglądasz aktualne ogłoszenia albo dodajesz własne.

Koń andaluzyjski (PRE) i koń rasy lusitano mają wspólne korzenie. Niektóre źródła opisują je jako genetycznie niemal takie same, różniące się głównie krajem pochodzenia. Przed latami sześćdziesiątymi XX wieku w Hiszpanii i w Portugalii oba nazywano andaluzyjskimi. W 1966 roku oba kraje rozdzieliły księgi stadne, a Portugalia przyjęła nazwę lusitano. Księgę PRE prowadzi ANCCE, założone w 1972 roku i uznane przez hiszpańskie ministerstwo rolnictwa. Księgę lusitano prowadzi portugalskie APSL. Do księgi PRE trafia tylko koń, którego oboje rodzice są wpisani jako PRE.

Krzyżówka nie wejdzie do żadnej z tych ksiąg jako koń czystej krwi. Hispano-lusitano nie jest osobną rasą i nie ma własnej księgi stadnej. W zależności od kraju takie konie wpisuje się do rejestru koni mieszańców albo koni sportowych, a czasem mają tylko paszport z nazwami rodziców. Dlatego tak ważne są dokumenty rodziców, paszport z chipem i ewentualnie test DNA pochodzenia. Jeśli sprowadzasz konia z Hiszpanii, Portugalii czy Niemiec, dochodzą jeszcze transport i formalności. Czyste konie PRE i lusitano mają na Paardplaats osobne strony.

Po krzyżówce PRE i lusitano możesz spodziewać się iberyjskiego typu. Oznacza to łukowatą szyję, gęstą grzywę i ogon, krótki grzbiet, naturalną równowagę i uniesiony ruch. Wzrost zwykle mieści się między 150 a 165 cm. Najczęściej spotkasz maści siwe, gniade i kare, choć zdarzają się też kasztanowate, bułane i izabelowate. Rodzice różnią się profilem głowy, kształtem zadu i ruchem, więc poszczególne konie są bardziej zróżnicowane niż w obrębie jednej rasy czystej krwi. Oceniaj więc konia, który stoi przed Tobą, a nie etykietę. Przy wyborze patrz najpierw na budowę, ruch, zdrowie i charakter. Maść i grzywa powinny zająć ostatnie miejsce na liście. Od czystego PRE czy lusitano taki koń różni się przede wszystkim dokumentami, a zwykle także ceną.

Hispano-lusitano sprawdza się w ujeżdżeniu na poziomie amatorskim, w jeździe klasycznej i barokowej, w working equitation oraz w doma vaquera. Nadaje się również na pokazy, do jazdy w teren, do rekreacji i do powożenia. To uważny, wrażliwy partner, który reaguje na delikatną pomoc i źle znosi szarpanie. Nie każdy koń iberyjski jest koniem dla początkującego. Młody koń potrzebuje cierpliwości. Zacznij od równowagi, rozluźnienia i zaufania, a zebranie dodawaj stopniowo. Zbyt wczesne wymagania w zebraniu kończą się napięciem i oporem. Dobrze prowadzony koń iberyjski może dawać radość przez wiele lat, w pracy na ujeżdżalni i w terenie.

Wiele koni iberyjskich łatwo tyje. Podstawą żywienia powinna być pasza objętościowa, czyli dobrej jakości siano lub sianokiszonka, a pasze treściwe podawaj tylko wtedy, gdy są potrzebne. Kontroluj wagę i ruszaj konia regularnie, bo otyłość sprzyja ochwatowi. Koń potrzebuje wybiegu i towarzystwa innych koni. Kopyta wymagają stałej opieki kowala. Przy krótkim grzbiecie szczególnie ważne jest dobrze dopasowane siodło. Gęstą grzywę i ogon pielęgnuj delikatnie, bo przy letniej egzemie koń potrafi je wycierać. U koni siwych regularnie sprawdzaj skórę pod ogonem, wokół odbytu, okolice moszny lub wymienia, wargi i oczy. Nawet około 80 procent siwych koni w ciągu życia zapada na czerniaka. Pamiętaj o szczepieniach i kontroli zębów.

Zacznij od dokumentów. Poproś o papiery rodziców: ANCCE przy rodzicu rasy PRE i APSL przy rodzicu rasy lusitano. Sprawdź, czy koń ma paszport i chip oraz czy jest wpisany do jakiegoś rejestru koni mieszańców lub sportowych. Test DNA pochodzenia potwierdzi, kim są rodzice. Zleć badanie weterynaryjne przed zakupem z RTG. U konia siwego obejrzyj skórę pod kątem czerniaka, a u ogiera poproś lekarza o kontrolę pod kątem przepukliny pachwinowej. Jeśli planujesz starty w Hiszpanii, zapytaj o wpis do księgi stadnej, bo od 1 stycznia 2024 roku wymaga tego krajowa licencja. Zawsze obejrzyj konia pod siodłem.

Najczęstsze błędy są cztery. Pierwszy to płacenie za krzyżówkę ceny konia czystej krwi. Drugi to wiara w typ PRE albo typ lusitano bez dokumentów. Trzeci to wybór wyłącznie po wyglądzie i grzywie. Czwarty to zakup gorącego, młodego ogiera dla początkującego jeźdźca albo zakup konia, którego widziało się tylko na filmach.

Podajemy ceny orientacyjne. Kursy walut się zmieniają, a takie konie ogłasza się zwykle w euro. Źrebię lub roczniak kosztuje około 11 000 do 22 000 zł, czyli 2 500 do 5 000 euro. Koń w wieku od dwóch do czterech lat, surowy lub świeżo zajeżdżony, to około 17 500 do 35 000 zł (4 000 do 8 000 euro). Zajeżdżony koń z podstawowym wyszkoleniem w ujeżdżeniu lub working equitation kosztuje około 30 500 do 66 000 zł (7 000 do 15 000 euro). Typowa cena zdrowego, jeżdżonego konia to około 44 000 zł, czyli 10 000 euro. Konie z wynikami w ujeżdżeniu lub working equitation wyceniane są na około 66 000 do 110 000 zł i więcej (15 000 do 25 000 euro).

Jeśli sprawdzasz ceny koni lusitano, pamiętaj o różnicy między czystą krwią a krzyżówką. Czysty PRE lub lusitano z wyszkoleniem w ujeżdżeniu lub working equitation ogłasza się często za 15 000 do 70 000 euro, czyli około 66 000 do 305 000 zł, a topowe konie kosztują znacznie więcej. Krzyżówka z tym samym wyszkoleniem jest zwykle wyraźnie tańsza. Na cenę wpływają rodzice i ich dokumenty, poziom wyszkolenia i wyniki, wiek, jakość ruchu, budowa, wynik badania weterynaryjnego oraz to, czy to ogier, czy wałach. Maść siwa albo rzadka, jak izabelowata czy bułana, bywa lepiej płatna, ale nie może przesłaniać jakości. Do ceny dolicz transport ciężarówką z Hiszpanii czy Portugalii, świadectwa zdrowia, a przy imporcie spoza UE także cło i VAT.

Kupującymi są najczęściej amatorzy ujeżdżenia, zawodnicy working equitation, miłośnicy jazdy barokowej i osoby szukające konia do rekreacji. W ogłoszeniu na Paardplaats podaj rodziców wraz z numerami ich wpisów w księgach oraz dokumenty, które koń faktycznie ma. Dodaj wiek, wzrost, maść, poziom wyszkolenia i dyscypliny. Opisz stan zdrowia i dołącz wyniki RTG, jeśli je masz. Zamieść zdjęcia i film, na którym koń jest jeżdżony i prowadzony w ręku. Pisz uczciwie o charakterze i ograniczeniach konia. Nie sugeruj czystej krwi, jeśli jej nie ma.

Ile kosztuje koń hispano-lusitano?

Zdrowy, jeżdżony koń hispano-lusitano kosztuje zwykle około 44 000 zł, czyli 10 000 euro. Widełki dla koni z podstawowym wyszkoleniem to około 30 500 do 66 000 zł (7 000 do 15 000 euro). To ceny orientacyjne z europejskich ogłoszeń, a kursy walut się zmieniają. Krzyżówka kosztuje zwykle wyraźnie mniej niż czysty PRE lub lusitano o tym samym wyszkoleniu.

Czym jest hispano-lusitano i czy to osobna rasa?

Hispano-lusitano to krzyżówka konia rasy PRE z koniem rasy lusitano. Nie jest osobną rasą i nie ma własnej księgi stadnej. Żadna z ksiąg czystej krwi nie wpisuje takiej krzyżówki jako czystej krwi. Od czystego PRE lub lusitano różni się więc dokumentami, a także większą zmiennością typu i ruchu, bo rodzice mają nieco inny profil głowy, zad i chody. Oceniaj konkretnego konia, a nie nazwę.

Dla kogo jest koń hispano-lusitano?

Dla amatorów ujeżdżenia, zawodników working equitation i doma vaquera, miłośników jazdy klasycznej i barokowej oraz osób szukających konia do jazdy w teren i rekreacji. Te konie są wrażliwe i nastawione na człowieka, więc lubią spokojną, konsekwentną jazdę. Nie każdy koń iberyjski nadaje się dla początkującego. Gorący młody ogier wymaga doświadczonego jeźdźca.

Co sprawdzić przed zakupem lub sprzedażą konia hispano-lusitano?

Sprawdź papiery rodziców (ANCCE, APSL), paszport z chipem i ewentualny wpis do rejestru koni mieszańców lub sportowych. Test DNA pochodzenia potwierdzi rodziców. Zleć badanie weterynaryjne z RTG, a u koni siwych skontroluj skórę pod kątem czerniaka. U ogierów poproś o kontrolę pod kątem przepukliny pachwinowej. Obejrzyj konia pod siodłem. Sprzedający powinien w ogłoszeniu opisać tylko to, co potwierdzają dokumenty.

Chcesz kupić konia w typie iberyjskim albo znaleźć dom dla własnego? Przeglądaj ogłoszenia koni hispano-lusitano na Paardplaats albo dodaj ogłoszenie swojego konia. Dobry koń iberyjski potrafi towarzyszyć przez wiele lat, a uczciwy opis i komplet dokumentów ułatwiają znalezienie właściwego domu.